رهبری

تاریخچه

تاریخچه علم سنجی

علم‌سنجی برای اولین بار از دهۀ 50 قرن بیست میلادی شکل گرفت و توانست توجه بسیاری را به خود جلب کند. اگر بخواهیم بر مبنای آثار بنیانگذاران این رشته‌ها قضاوت کنیم؛ باید منبع تأسیس این رشته را متنوع بدانیم چرا که بعدها در سنجش داده‌های علمی نقش قالب را «نمایه‌سازی استنادهای علمی» و «تحلیل آمار» ایفا نمودند. در پی یک دهه تحقیق و درگیر شدن رشته‌های مختلف علم‌سنجی عملاً محور مسائل در تولید علم به سمت ارائۀ شاخص‌هایی سوق داده شد که به‌عنوان معیار اصلی در تعیین میزان تولیدات علمی شناخته می‌شوند. تعداد مقالات نمایه شده بیانگر رشد کمی تولیدات علمی، و .استنادهای مرتبط با آن نشانگر اثربخشی مقاله چاپ شده و سطح کیفی آن است 


"تولید علم" نخستین بار در ایران در سال 1365 در دانشگاه تهران مطرح شد. در سال 73-1372 این مسأله به صورت جدی‌تری مورد بحث قرار گرفت. پیشنهاد تأسیس دفتری اختصاصی در وزارت فرهنگ و آموزش عالی جهت پرداختن به مسائل علم‌سنجی بارها مطرح شد اما متأسفانه گام‌های مؤثری در این زمینه برداشته نشد. دانشگاه تهران بود برای اولین بار اعلام کرد؛ به نویسندگانی که مقالات آنها در مجلات بین‌المللی چاپ شود، جوایز قابل توجهی اهدا خواهد کرد. در سال 1379 بحث تولید علم در معاونت پژوهشی وزارت علوم تحقیقات و فناوری، با تأسیس گروه علم‌سنجی در «مرکز تحقیقات سیاست‌ علمی کشور» به شکل سازمان یافته‌تری دنبال شد. به مقالات معتبر بین‌المللی مبالغ مالی قابل توجهی تعلق گرفت و برخی دانشگاه‌ها داشتن مقالۀ معتبر بین‌المللی را پیش‌شرط ارتقای شغلی اعضای هیأت علمی مطرح کردند.